HPV Aşısı Olmak İçin Hangi Yaş Uygun?
- 31 Tem 2023
- 7 dakikada okunur
HPV, Human Papilloma Virüsü tarafından oluşturulan bir enfeksiyon türüdür ve özellikle cinsel yolla bulaşır. Bu virüs enfeksiyonu, kadın ve erkeklerde farklı hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıklar içinde en bilineni rahim ağzı kanseridir. HPV aşısının bu hastalıkların önlenmesinde büyük bir faydası vardır.
HPV aşısı, genellikle çocukların korunması amacı ile 11-12 yaş arasında yapılır. Bu yaş aralığı, aşının en faydalı olacağı, enfeksiyondan önceki dönemde olduğu için tercih edilir. Ancak aşı, 9 yaşından itibaren uygulanabilir. 13-26 yaş aralığında da aşının uygulanması önerilir.
HPV aşısı, kadınlar ve erkekler için önemlidir. Çünkü her iki cinsiyette de kansere neden olabilir. Ancak, özellikle kadınlarda rahim ağzı kanseri riskini azaltmak için önemlidir. Aşının, cinsel aktivitelerini başlatmamış olan kadın ve erkeklerde enfeksiyonu önleme şansı daha yüksektir.
Aşının yapılması önerilen yaş aralığı 11-26 arasındadır.
11-12 yaş arasında yapılan aşılar, enfeksiyon riskini en aza indirir.
Ancak, aşı 9 yaşından itibaren uygulanabilir.
13-26 yaş aralığındaki kişilere de aşı önerilir.
Her ne kadar HPV aşısı oldukça faydalı olsa da, bazı sonuçların yanı sıra nadir yan etkilere de neden olabilir. Aşı sonrası, birçok kişi grip benzeri semptomlar yaşayabilir. Bu semptomlar, halsizlik, ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları gibi etkilere sebep olabilir. HPV aşısı, genel olarak, aşı sonrası fark edilen diğer semptomlara neden olmaz.
HPV Nedir?
HPV yani insan papilloma virüsü, cilde ve mukoza tabakalarına yerleşen ve bulaşıcı olan bir virüstür. HPV aşısı, bu virüse karşı koruma sağlar ve ciddi sağlık sorunlarına neden olan bazı tiplerini engeller. HPV enfeksiyonu birçok kişide hiçbir belirti oluşturmadan kendiliğinden iyileşebilir, ancak bazı durumlarda kansere neden olduğu bilinmektedir.
Kadınlarda, serviks kanseri olarak bilinen kanser türlerinin %99'unun HPV enfeksiyonundan kaynaklandığı bilinmektedir. HPV enfeksiyonu, erkeklerde de farklı kanser türlerinin oluşmasıyla bağlantılıdır. Bu nedenle, hem kadınların hem de erkeklerin HPV aşısı olmaları önerilir.
Ayrıca, HPV enfeksiyonu cinsel yolla bulaşır ve cinsel aktivite ile ilişkili olduğu için, cinsel aktif olan herkesin risk altında olduğunu belirtmek gerekir. Bu virüsün belirtileri arasında genital siğillerin yanı sıra bazı kanserler de yer almaktadır. Bu nedenle, HPV aşısı, hem cinsel aktif hem de cinsel yaşamı olmayan kişiler arasında önem taşır.
Aşının Faydaları Nelerdir?
HPV aşısı, insan papilloma virüsünden kaynaklı hastalıkların önlenmesinde oldukça etkilidir. Bu aşı, erken yaşlarda yapıldığında, HPV enfeksiyonlarına bağlı kanserlerin gelişme riskini önemli ölçüde azaltır. Aşının en büyük faydalarından biri, serviks kanseri, vulvar kanser, vajinal kanser ve anal kanserler gibi ciddi sağlık sorunlarını önlemeye yöneliktir.
HPV aşısı ayrıca, genital warts (HPV'nin neden olduğu warts) gibi genital lezyonların ortaya çıkmasını önleyebilir. Bu yolla, aşı, hem kadınlar hem de erkekler için birçok ciddi sağlık sorununun önlenmesine yardımcı olur. Ayrıca, HPV aşısının insan bağışıklık sisteminin aktivitesini artırdığı doğrulanmıştır, bu sayede vücudun insan papilloma virüsüyle mücadele etmesi daha güçlü hale gelir.
Bununla birlikte, aşının kullanımı özellikle erken yaşta oldukça önemlidir. Çünkü aşının başarısının anahtarı, enfeksiyon öncesinde uygulanmasıdır. Bu nedenle, aşının etki alanı daha geniş olmakta ve kişinin hayatı boyunca daha fazla hastalığın önlenmesine yardımcı olur.
Aşının faydaları:
Serviks kanseri, vulvar kanser, vajinal kanser, anal kanser, genital lezyonlar gibi ciddi sağlık sorunlarına karşı koruma sağlar.
Erken yaşlarda yapıldığında enfeksiyon öncesi aşılama, en etkili yöntemdir.
Aşı, bağışıklık sistemini güçlendirdiği için vücudun virüse karşı tepkisi daha güçlü olur.
Hangi Yaş Aralığı İçin Uygundur?
HPV aşısı, genellikle 11-12 yaş aralığındaki çocuklara yapılmaktadır. Bu yaş aralığı özellikle önerilir çünkü çocukların henüz cinsel aktiviteleri başlamamıştır ve HPV'ye maruz kalmaları olasılığı düşüktür. Ancak, 9 yaşından itibaren HPV aşısı uygulanabilir. 9-14 yaş arasındaki çocuklar, yalnızca iki doz aşı yapılması gereken aşı programına başvurabilirler.
15-26 yaş arasındaki genç yetişkinler için, aşının 3 doz halinde uygulanması gerekmektedir. Ayrıca bu yaş aralığındaki kişilerin HPV'ye maruz kalma riski daha yüksektir, bu nedenle aşılanmaları tavsiye edilir. Ancak 26 yaşından sonra, aşıların etkinliği azalır ve bu nedenle aşılama önerilmez.
HPV aşısı, özellikle cinsel aktiviteler başlamadan önce yapılmalıdır, ancak daha önce cinsel teması olan kişiler de aşılanabilirler. HPV aşısı da, erkekler ve kadınlar için uygundur ve her ikisi de eşit derecede fayda sağlayabilirler. Ayrıca, cinsiyet, cinsel yönelim veya cinsel aktivite sıklığına bakılmaksızın, HPV aşısı yapılabilir.
11-12 Yaş Arası
11-12 yaş arası, HPV aşısının en uygun yaş aralığı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, birçok ülke 11-12 yaşındaki çocuklara HPV aşısı yapılmasını önermektedir. Özellikle kız çocuklarında, bu yaş aralığına özel aşı programları bulunmaktadır. Aşı programları, bazı ülkelerde okullar tarafından yürütülmekte ve çocukların anne-babalarının onayıyla yapılmaktadır.
11-12 yaş arası için HPV aşısı, toplam 2 veya 3 doz halinde yapılabilir. İlk dozun ardından yaklaşık 2 ay ve 6 ay sonra diğer dozlar yapılır. Bazı durumlarda, aşının tam etkisi için 3 doz yapılması önerilir. Aşının etkinliği, 2 dozda yaklaşık %90, 3 dozda ise %100'e kadar çıkmaktadır.
11-12 yaş arası çocukların HPV aşısını olmaları, ileride oluşabilecek rahim ağzı kanseri riskini azaltabilir. Aynı zamanda HPV enfeksiyonlarına karşı bağışıklık kazandırdığı için, ileride oluşabilecek genital siğilleri de önleyebilir. Bu nedenle, çocukların bu yaş aralığında HPV aşısı yaptırmaları oldukça önemlidir.
11-12 yaş arası çocukların aşı programına dahil edilmesi
Toplamda 2 veya 3 doz aşı yapılması
Enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazandırması nedeniyle çocukların ileride siğil ve kanser riskini azaltması
Bununla birlikte, çocukların aşıya karşı olası yan etkileri göz önünde bulundurulmalıdır. HPV aşısının genellikle hafif yan etkileri bulunsa da, bazı durumlarda daha ciddi yan etkiler görülebilir. Bu nedenle, çocukları aşıya karşı detaylı bir şekilde ön bilgilendirme yapmak, ailelerin karar vermesinde önemli bir kriterdir.
13-26 Yaş Arası
HPV aşısı, cinsel yaşamın başlamasından önce uygulandığında en etkili olduğu için 11-12 yaş arasında uygulanması önerilmektedir. Ancak, 13-26 yaş arasındaki kişilerde de HPV aşısı yapılması önerilir. Çünkü bu yaş aralığındaki kişiler de cinsel yaşama başlamış olabilirler ve HPV enfeksiyonu riski bulunmaktadır.
13-26 yaş arasındaki kişilere yapılan HPV aşısı, daha önce HPV enfeksiyonu geçirmemiş kişilere koruma sağlamaktadır. Aşının üç dozu bulunmaktadır ve birinci dozun ardından iki ay sonra ikinci doz, altı ay sonra ise üçüncü doz yapılması önerilir.
HPV aşısının 13-26 yaş arasındaki kişilere yapılması, rahim ağzı kanseri ve genital siğil gibi birçok hastalığa karşı koruma sağlar. Bu yaş aralığındaki kadınların, rahim ağzı kanserine yakalanma risklerini azaltır. Erkekler ise aşının genital siğil ve anal kansere karşı koruma sağladığı düşünülmektedir.
HPV aşısı, bu yaş aralığındaki kişilerde bulunan HPV virüsüne karşı koruyucu olduğundan, birçok ülkede genç erkek ve kadınlar için rutin bir aşı olarak önerilmektedir. Ancak, aşının yan etkileri ve karşı gösterilen reaksiyonlar farklılık gösterebilir, bu yüzden her zaman doktorunuz ile aşı hakkında konuşmanız önerilmektedir.
Hangi Durumlarda Aşının Yapılmayacağı?
HPV aşısı, bazı durumlarda yapılmaması gerekiyor. Eğer aşı olmadan önce ciddi bir alerjik reaksiyon geçirdiyseniz, HPV aşısı almamanız gerekiyor. Ayrıca, hamilelikte yapılması önerilmeyen HPV aşısı, bebeğe zarar verebilir. Bu nedenle, hamile kadınların HPV aşısı yaptırmadan önce mutlaka doktorlarıyla konuşmaları gerekiyor.
Bununla birlikte, herhangi bir viral enfeksiyon geçirdiyseniz veya şiddetli ateşiniz varsa, HPV aşısı olmamanız öneriliyor. Aşının en yaygın yan etkileri arasında grip benzeri semptomlar yer alır. Bu semptomlar, aşının sonrasında ortaya çıkabilir ve birkaç gün sürebilir. Bu nedenle, aşıyı aldıktan sonra birkaç gün istirahat etmek iyi bir fikirdir.
Sonuç olarak, HPV aşısının bazı durumlarda yapılmaması gerekiyor. Aşının yan etkileri olabilir ve hamile kadınlara önerilmez. Ayrıca, alerjik reaksiyon geçirenler de aşı yaptırmamalıdır. Aşı olmadan önce mutlaka doktorunuza danışınız.
HPV Aşısı Kimler İçin Önerilir?
HPV aşısı, özellikle kadınların rahim ağzı kanserine karşı korunmasına yardımcı olan bir aşıdır. Ancak, aşının önerildiği gruplar sadece kadınlarla sınırlı değildir. Aşının hangi gruplara önerildiğine bakalım.
İlk olarak, 9-45 yaş arası kadınların HPV aşısını yaptırmaları önerilir. Kadınlarda rahim ağzı kanserine sebep olan HPV virüsüne karşı koruma sağlayan aşı, kadınların yaşamlarını kurtarabilir. Bunun yanı sıra, 26 yaş altındaki erkeklerde de aşının etkili olduğu bilinmektedir.
HPV aşısı ayrıca, özellikle cinsel olarak aktif olan bireylere de önerilir. Çünkü, cinsel yolla bulaşan HPV’nin neden olduğu hastalıkların sayısı oldukça fazladır. Genital siğiller, rahim ağzı kanseri, anüs kanseri, penis kanseri, vulva kanseri ve bazı ağız-yüz kanserlerine karşı aşı koruma sağlar.
Son olarak, bağışıklık sistemi zayıf olan kişilere de HPV aşısı yapılması önerilir. Bu kişilerin HPV’ye karşı savunması düşük olduğundan, aşının koruyucu etkisi daha da önem kazanır.
Kısacası, HPV aşısı özellikle kadınların gelecekte rahim ağzı kanseri ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riskini azaltmak için önerilmektedir. Ancak, erkeklerin de aşı olmaları önerilmektedir. Ayrıca, cinsel yolla bulaşan HPV hastalığı riski taşıyan kişilere ve bağışıklık sistemi zayıf olanlara da aşı önerilmektedir.
Cinsel Aktif Olan Kişiler
HPV aşısı, cinsel yolla bulaşan virüslerden biri olan Human Papillomavirus'a karşı bir koruma sağlar. Bu yüzden, özellikle cinsel aktivitesi olan kişilere HPV aşısının yapılması önerilir.
HPV aşısı, özellikle genç kadınlar arasında yaygın olarak kullanılır ve cinsel aktivitesine başladıktan sonra bile yapılması önerilir. Önceden HPV ile enfekte olan kişiler bile HPV enfeksiyonuna karşı koruma sağlamak için HPV aşısı yaptırabilirler.
Cinsel aktivitesi olan kişilerde HPV aşısı yapılması, korunmasız cinsel ilişki, çoklu cinsel partnerler ve sigara içimi nedeniyle daha yüksek risk altında olanlar için özellikle önemlidir. Ancak, cinsel yolla bulaşan diğer hastalıklar için olduğu gibi, HPV aşısı tek başına enfeksiyon riskini azaltabilir, ancak tamamen ortadan kaldıramaz. Bu nedenle, HPV aşısı, düzenli doktor kontrolleri ve korunma yöntemleriyle birlikte kullanılmalıdır.
Erkekler için Öneri
Erkeklerde de HPV aşısının faydaları oldukça büyüktür. Özellikle genital siğillerin önlenmesi, penil kanserin engellenmesi gibi birçok ciddi sağlık sorununun önüne geçilmesi açısından bu aşı erkekler için de oldukça önemlidir.
CDC'ye göre, ABD'deki erkeklerin yaklaşık %49'u HPV taşıyıcısıdır. Bu nedenle, erkeklerin de aşılanması, toplumda HPV yayılmasını önlemeye yardımcı olacaktır. Bazı ülkelerde erkekler için HPV aşısı rutin olarak önerilmektedir.
Erkeklerde HPV aşısı, 9 yaşından itibaren mümkündür. Aşı, 13 yaşından itibaren cinsel aktivite yaşamayan erkeklere önerilirken, cinsel aktivitesi olan erkekler için de aşının faydaları düşünüldüğünde aşılama önerilebilir. HPV aşısının, erkeklerde genital siğilleri önleme oranının %90-100 arasında olduğu bilinmektedir.
Erkeklerde HPV aşısının yan etkileri, kadınlara göre daha az görülmektedir. Ancak, hafif ateş, kas ağrısı, baş ağrısı veya aşı yapılan yerde ağrı gibi yan etkiler olabilir. Bu yan etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.
Sonuç olarak, erkekler de HPV aşısı yaptırmak için uygun adaylardır. Erkeklerde genital siğilleri ve penil kanseri önlemek için erken yaşta aşı olmak önemlidir. Aşı, erkeklerde cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların yayılmasını da önleyebilir.
HPV Aşısı ve Yan Etkileri
HPV aşısı, genellikle iyi tolere edilen bir aşı olsa da, bazı yan etkileri olabilir. En sık görülen yan etkiler grip benzeri semptomlar, baş ağrısı, hafif ateş ve aşı yapılan bölgede hafif kızarıklık ve ağrıdır. Bu semptomlar genellikle birkaç gün içinde kaybolur. Bununla birlikte, nadir durumlarda daha nadir yan etkiler de oluşabilir. Bunlar arasında kusma, mide ağrısı, baş dönmesi, bayılma ve alerjik reaksiyonlar bulunur.
HPV aşısının yan etkilerinin önemli bir kısmı, aşının yerindeki bir enjeksiyonun neden olduğu yan etkilerdir. Bununla birlikte, aşının bir parçası olarak vücuda enjekte edilen bir madde olarak HPV virüsü yoktur, bu nedenle doğrudan HPV enfeksiyonu mümkün değildir.
HPV aşısı, özellikle cinsel yolla bulaşan HPV virüslerinin kansere neden olduğu ağır sağlık sorunlarını önleme açısından büyük bir fayda sağlar. Yan etkilerin çoğu hafif ve geçicidir. Bununla birlikte, aşıdan sonra herhangi bir yan etki hissederseniz, aşıyı yapan sağlık uzmanınızı bilgilendirin.



Yorumlar